İşlənmiş telefon alarkən nəyi yoxlamalı

Yoxlama elanı oxuyanda başlayır. Model, yaddaş həcmi və vəziyyət (Yeni, Az işlənmiş, İşlənmiş) yazılıbmı, şəkillər real telefona aiddirmi — bax. Sonra satıcıya yaz və cavabları yazışmada saxla:

• Telefon nə vaxt və haradan alınıb, qutusu və qəbzi varmı?
• Təmir olunubmu — ekran, batareya və ya başqa hissə dəyişdirilibmi?
• IMEI nömrəsi nədir? Satıcı onu *#06# yığaraq ekranda görə bilər.
• Telefon yerli SIM kartla problemsiz işləyirmi?
• Batareya gün ərzində necə dayanır?

Qiymətin real olub-olmadığını anlamaq üçün oxşar elanlarla müqayisə et və qiymət bələdçisinə bax. Bazar qiymətindən kəskin ucuz telefon gizli qüsurlu və ya oğurlanmış ola bilər, ya da ümumiyyətlə mövcud olmaya bilər — bu barədə fırıldaqçılıq bələdçisində ətraflı yazmışıq.

Telefona işıqlı yerdə bax. Örtüyü çıxar, qoruyucu şüşənin kənarlarına diqqət et — çat və əziklər çox vaxt məhz onların altında gizlənir.

• Ekran: ağ və qara fonda ölü piksel, ləkə, zolaq axtar. OLED ekranlarda boz fonda «yanıq» — köhnə görüntülərin solğun izi — görünə bilər.
• Toxunma: bir ikonu barmağınla ekranın bütün künclərinə sürüşdür; ilişən və ya reaksiya verməyən sahə olmamalıdır.
• Korpus: kənarlarda əyilmə, çat, arxa qapaqda qalxma. Ekran və ya qapaq qalxıbsa, bu, şişmiş batareyanın əlaməti ola bilər — belə telefonu alma.
• Vintlər və SIM yuvası: cızılmış vintlər telefonun açıldığını göstərə bilər. Təmir özlüyündə pis deyil, amma satıcı «heç açılmayıb» deyibsə, sual yaranır. SIM kaset rahat çıxıb-girməlidir.

1. Düymələr: güc və səs düymələrini bir neçə dəfə bas; hər biri aydın klik verməli və işləməlidir.
2. Kameralar: arxa və ön kamerada şəkil çək, qısa video yaz. Arxada bir neçə linza varsa, zoom və geniş bucaq rejimlərini dəyiş. Fokusa, şəkildəki ləkələrə və titrəməyə bax, flaşı yandır.
3. Mikrofon və dinamik: öz nömrənə zəng et, həm adi rejimdə, həm də səsucaldanla danış. Səs yazısı yaz və dinlə — xışıltı olmamalıdır. Zəng zamanı telefonu qulağına yaxınlaşdıranda ekran sönməlidir.
4. Şarj portu: öz kabelini gətir. Telefon dərhal şarj olmağa başlamalı, kabeli yüngülcə tərpədəndə şarj kəsilməməlidir.
5. Əlaqə: öz SIM kartını tax, zəng et və mobil internetə qoşul. Wi-Fi, Bluetooth və xəritədə yer təyini (GPS) də işləməlidir.
6. Barmaq izi və üz tanıma: öz barmağını və ya üzünü əlavə edib sına.

Batareya işlənmiş telefonun ən tez köhnələn hissəsidir. iPhone-da onun vəziyyəti Ayarlar → Batareya → Batareya sağlamlığı (Settings → Battery → Battery Health) bölməsində faizlə göstərilir: faiz nə qədər aşağıdırsa, batareya bir o qədər köhnəlib. Android-də bu məlumat istehsalçıdan asılıdır — bəzi modellərdə Ayarlardakı «Batareya» bölməsində, bəzilərində istehsalçının diaqnostika tətbiqində olur, bəzilərində isə ümumiyyətlə göstərilmir.

Göstərici olmasa da, görüş vaxtı müşahidə et: kamera və video ilə bir müddət işləyəndə faiz necə düşür, telefon həddən artıq qızırmı, qəfil sönürmü. Batareyanı dəyişmək lazım görünürsə, bu xərci servisdən soruş və qiymət danışığında nəzərə al.

IMEI telefonun unikal nömrəsidir. Onu bir neçə yerdə yoxla — hamısı eyni olmalıdır:

• telefonda *#06# yığanda ekranda görünən nömrə;
• Ayarlarda «Telefon haqqında» bölməsindəki nömrə (iPhone-da Ayarlar → Ümumi → Haqqında);
• qutunun üzərindəki etiket, varsa qəbz və zəmanət talonu.

İki SIM kartlı telefonların iki IMEI-si olur — ikisini də müqayisə et. Nömrələr uyğun gəlmirsə, qutu başqa telefona aiddir və ya IMEI dəyişdirilib. Oğurlanmış və ya IMEI-si dəyişdirilmiş texnikanın satışı alal.az qaydaları ilə qadağandır — belə telefonu alma və elanı «Şikayət et» düyməsi ilə bildir.

Ən pis ssenari budur: pulu verirsən, evdə telefonu sıfırlayırsan və o, köhnə sahibin hesabını və parolunu istəyir. Bu, oğurluğa qarşı qorumadır: Android-də Google hesabı, iPhone-da Apple hesabı və «Find My» ilə işləyir. Hesabdan çıxılmamış telefonu işlətmək mümkün olmaya bilər. Ona görə bu addımlar görüşdə, sənin gözünün qabağında edilsin:

1. Satıcı telefondakı bütün hesablardan çıxsın: Google və ya Apple hesabı, həmçinin istehsalçı hesabı (Samsung, Xiaomi və s.).
2. Telefon zavod ayarlarına qaytarılsın — bütün məlumatlar silinsin.
3. Telefon salamlama ekranı ilə açılmalı və quraşdırmada köhnə hesabı soruşmamalıdır. Quraşdırmanın ilk addımlarını öz Wi-Fi-n və ya mobil internetinlə keç.

Qutu, qəbz və zəmanət talonu telefonun satıcıya məxsus olduğunu göstərən ən sadə sübutdur. Sənədsiz telefon mütləq oğurlanmış demək deyil, amma belə halda IMEI və hesab yoxlamasına xüsusilə diqqətli ol, satıcının kim olduğunu bil və görüşü ictimai, işıqlı yerdə təyin et.

Ödənişi yalnız bütün yoxlamadan sonra et, beh və ya «saxlama haqqı» köçürmə. Satıcı elanda «Taksitlə satış»ı aktiv edibsə, «Taksitlə al» ilə ödəyə bilərsən: pul satıcıya dərhal keçmir, telefonu əlinə alıb yoxlayandan sonra hesabındakı 6 rəqəmli kodu satıcıya verirsən.

Android-də model çeşidi çox olduğundan menyuların adı fərqlənə bilər — Ayarlardakı axtarışa «batareya», «IMEI» və ya «hesablar» yazmaq ən tez yoldur. iPhone alırsansa, aktivləşdirmə kilidi, batareya, model nömrəsi və dəyişdirilmiş hissələr barədə ətraflı yoxlamanı işlənmiş iPhone bələdçisində oxu.