Pekines iti: xarakteri, qulluğu və almaq üçün məsləhətlər

Pekines qədim Çində yaranıb və uzun müddət imperator sarayında saxlanılan it olub. Ölçüsünə görə kiçikdir, amma zərif «oyuncaq» deyil: bədəni ağır və möhkəm, ayaqları qısa, beli isə nisbətən uzundur. Üzü yastı, gözləri iri, tükü uzun və sıx alt tüklüdür.

Bu görünüş onu sevimli edir, eyni zamanda qulluğun əsas mövzularını da müəyyən edir: tük, gözlər, tənəffüs və bel. Bunları əvvəlcədən bilmək həm düzgün bala seçməyə, həm də iti uzun illər sağlam saxlamağa kömək edəcək.

Pekines ailəsinə bağlı, sakit və təmkinli itdir. Çox vaxt ailədə bir nəfəri xüsusilə «öz insanı» seçir. Yad adamlara qarşı ehtiyatlıdır, qapıda səs eşidəndə hürə bilər. Müstəqil təbiəti var: əmri başa düşsə də, həmişə dərhal yerinə yetirmək istəmir.

• Səbirli təlim istəyir. Mükafat və təriflə işlə; qışqırıq və sərt rəftar onu daha da inadkar edir.
• Kobud oyunu sevmir. Onu sıxmayan, tükündən və quyruğundan dartmayan insanlarla yaxşı yola gedir.
• Həddindən artıq aktiv deyil. Qısa gəzinti və ev oyunları ona kifayət edir, amma hərəkətsizlik də zərərlidir — çəkini nəzarətdə saxlamaq üçün gündəlik gəzinti lazımdır.
• Müstəqildir, amma bu, gün boyu tək qalmağa hazır olduğu demək deyil: ailəsi ilə vaxt keçirmək onun üçün vacibdir.

Bəli, pekines mənzildə rahat yaşayan cinslərdəndir: kiçikdir, böyük ərazi tələb etmir, evdə adətən sakit davranır. Amma bir neçə şeyi nəzərə al:

• Pilləkən və tullanma. Uzun bel və qısa ayaqlar onurğaya əlavə yük deməkdir. Divandan, çarpayıdan tez-tez tullanmasın; lazım olsa, kiçik pilləkən və ya maili altlıq qoy, liftsiz binada pilləkəndə qucağında daşı.
• Sürüşkən döşəmə. Parket və kafel üzərində sürüşmək oynaqlara və belə ziyandır; itin çox gəzdiyi yerlərə xalça sər.
• Hürmə. Qapı səslərinə hürmə vərdişini erkən yaşdan sakit təlimlə azaltmaq olar — qonşular üçün bu vacibdir.
• Temperatur. Mənzil yayda çox isinirsə, itə sərin otaq lazım olacaq (aşağıda ətraflı).

Başqa kiçik cinslərlə müqayisə etmək istəyirsənsə, it elanlarına bax və hər cinsin qulluq tələblərini əvvəlcədən öyrən.

Pekinesin uzun üst tükü və sıx alt tükü var. Düzgün daranmasa, qulaq arxasında, qoltuq altında və arxa ayaqlarda tez dolaşır və keçələşir. Keçələnmiş tükün altında dəri nəm qalır, qızartı və qaşınma yaranır.

1. Həftədə bir neçə dəfə tükü kökünə qədər daraq və fırça ilə dara; tük tökmə dövründə daha tez-tez.
2. Quyruq altını təmiz saxla: gigiyena üçün bu nahiyədə tükü qısaltmaq olar.
3. Pəncə yastıqları arasındakı tükü kəs, dırnaqları vaxtında qısalt.
4. Üzdəki qırışıqları nəm salfetlə sil və quru saxla — orada nəm və çirk toplanır.
5. Çimdirəndən sonra tükü tam qurut: nəm qalan alt tük dəri problemlərinə səbəb ola bilər.
6. Dişləri unutma: kiçik cinslərdə diş daşı tez yığılır, uyğun baxım vasitəsini baytardan soruş.

Pekines qısa, yastı üzlü, yəni braxisefal cinslərdəndir. Burun və tənəffüs yolları qısa olduğu üçün bir çox pekines xoruldayır, isti havada və yükdə tez təngnəfəs olur. Gözləri iri və irəli çıxıq olduğundan zədəyə, qurumaya və qıcıqlanmaya daha həssasdır.

• Boyunbağı əvəzinə döş qayışı (şleyka) istifadə et — boğaza təzyiq düşmür.
• Çəkini nəzarətdə saxla: artıq çəki tənəffüsü daha da çətinləşdirir.
• Gözləri hər gün yoxla, göz ətrafını təmiz, yumşaq salfetlə sil.
• Kol-kos və budaqlı yerlərdə ehtiyatlı gəzdir — iri göz asan cızılır.

Yastı üzlü itlər bədənini tənəffüslə sərinləşdirməkdə çətinlik çəkir, ona görə də istini ağır keçirir. Bakının isti yay günlərində bu xüsusilə vacibdir.

• Gəzintiləri səhər tezdən və gün batandan sonraya keçir, günortanın istisində çölə çıxarma.
• Asfaltın istiliyini əlinlə yoxla: əlin dözmürsə, itin pəncəsi də dözməyəcək.
• Evdə sərin, kölgəli yer və həmişə təzə su olsun; kondisionerin soyuq havası birbaşa itin üstünə yönəlməsin.
• İti heç vaxt, hətta bir neçə dəqiqəlik, bağlı maşında qoyma.
• İsti günlərdə qaçış və uzun oyunları təxirə sal.

Güclü təngnəfəslik, ağızdan çox selik axması, halsızlıq və səndələmə istivurmanın əlamətləri ola bilər. Belə halda iti dərhal sərin yerə apar, bədənini sərin (buzlu yox) su ilə islat və gecikmədən baytara müraciət et.

Pekines elanlarında bəyəndiyin balanı mütləq canlı gör, mümkünsə anası ilə birlikdə. Ümumi sağlamlıq yoxlamasına bu cinsə xas bir neçə məqam əlavə olunur:

1. Tənəffüsə qulaq as. Bala sakit halda səs-küysüz nəfəs almalıdır.
2. Burun dəliklərinə bax. Çox dar, sıxılmış burun dəlikləri gələcəkdə tənəffüs çətinliyinin əlaməti ola bilər.
3. Gözləri yoxla. Təmiz və parlaq olmalı, qızartı və axıntı olmamalıdır.
4. Yerişə bax. Bala rahat qaçmalı, arxa ayaqlarında zəiflik görünməməlidir.
5. Valideynləri soruş. Anada və atada tənəffüs, göz və bel problemləri olubmu?
6. Sənədləri oxu. Peyvənd pasportunda peyvənd və parazitlərə qarşı müalicə qeydləri, baytarın möhürü olmalıdır; təmizcins kimi təqdim olunursa, nəsil sənədini soruş.

«Mini», «cib ölçüsündə» kimi ifadələrə aldanma: həddindən artıq kiçik ölçü və həddən artıq yastı üz çox vaxt əlavə sağlamlıq riskləri ilə bağlıdır. Ümumi yoxlama siyahısını ev heyvanı alarkən sağlamlıq və sənəd yoxlaması yazısında tapa bilərsən, qiymətlərin ümumi mənzərəsi üçün isə qiymət bələdçisinə bax.

İlk həftə ərzində balanı baytara göstər: ümumi müayinə, peyvənd cədvəli və parazitlərə qarşı müalicə planı. İlk günlər satıcının verdiyi yemi saxla, yenisinə tədricən keç; kiçik cinslər üçün nəzərdə tutulmuş balanslı yem seç, porsiyanı baytarla dəqiqləşdir. Balanı divandan tullanmağa öyrəşdirmə və gündəlik daramağa ilk gündən alışdır — böyüyəndə bu prosedur onun üçün adi olacaq.