Pişik almaq: cins seçimi və ilk günlər

Cins pişikdə görünüş, ölçü və bəzi xarakter meyilləri əvvəlcədən təxmin olunur, sənədləri olur. Adi (qarışıq) pişiklər isə çox müxtəlifdir və onlar da eyni dərəcədə mehriban, ağıllı dost ola bilər. Seçim sənin gözləntilərindən asılıdır.

Pişik elanlarında həm cins balalar, həm də yeni ev axtaran adi pişiklər var. Cins balaların qiyməti cinsə, sənədlərə və valideynlərə görə çox fərqlənir; cari qiymətləri qiymət bələdçisində gör.

Tükün uzunluğu gündəlik qulluğa ayıracağın vaxtı müəyyən edir.

• Uzuntüklü pişiklər (məsələn, Fars, Meyn-kun, Sibir) mütəmadi daranmalıdır, əks halda tük dolaşır, keçələşir və pişik yalanarkən çox tük udur.
• Qısatüklü pişiklər (məsələn, Britaniya qısatüklü, Siam) üçün həftədə bir-iki dəfə daramaq adətən kifayətdir, amma onlar da tük tökür.
• Tüksüz pişiklər (Sfinks) tük tökmür, amma dəri qulluğu, mütəmadi çimdirmə və isti mühit tələb edir.

Tamamilə allergiya törətməyən pişik yoxdur: allergiyaya səbəb olan maddə əsasən pişiyin dərisində və tüpürcəyində yaranır, tük isə onu ətrafa yayır. Allergiyan varsa, almazdan əvvəl həkimlə məsləhətləş və seçdiyin cinsdən olan pişiklə bir müddət vaxt keçir.

Hər pişik fərdidir və xarakterinə cinsindən çox ilk aylarda gördüyü münasibət təsir edir. Yenə də bəzi cinslər üçün ümumi meyillər danışılır:

• Daha sakit: Fars və Britaniya qısatüklü pişikləri çox vaxt sakit, təmkinli olur.
• Ünsiyyətcil və «danışan»: Siam və Oriental pişikləri sahibinin diqqətini çox istəyir, səs çıxarmağı sevir.
• Çox aktiv: Benqal və Abissin pişikləri hərəkətə, oyuna və hündür yerlərə ehtiyac duyur.
• İri və mehriban: Meyn-kun böyük ölçüsünə baxmayaraq adətən yumşaq təbiətlidir.

Bəzi cinslərin xarakterik görünüşü sağlamlıqla bağlıdır. Çox yastı üzlü pişiklərdə tənəffüs və göz problemləri, qatlanmış qulaqlı Şotland pişiklərində isə qığırdaq və oynaq problemləri daha tez-tez rast gəlinir. Belə cins seçirsənsə, valideynlərin sağlamlığını soruş və əvvəlcədən baytarla danış.

• Yemək və su üçün ayrı qablar; su qabını yemək qabından bir az aralı qoy.
• Tualet qabı və doldurucu; ilk həftələrdə satıcının istifadə etdiyi doldurucunu almaq uyğunlaşmanı asanlaşdırır.
• Cızma dirəyi: dırnaqları itiləmək pişik üçün təbii ehtiyacdır, dirəyi olmasa, mebeli cızacaq.
• Daşıma çantası və ya qutusu — həm evə gətirmək, həm də baytara aparmaq üçün.
• Yataq, gizlənmək üçün qutu və hündür yer (rəf, pişik evi).
• Oyuncaqlar; ip və saplı oyuncaqlarla pişiyi nəzarətsiz qoyma.
• Uzuntüklü pişik üçün daraq və fırça.
• Pəncərələrə möhkəm tor: açıq pəncərədən yıxılma pişiklər üçün ciddi təhlükədir.

Qab, daşıma çantası və pişik evi kimi ləvazimatların elanlarını heyvanlar bölməsində də tapa bilərsən.

Yeni evdə pişiyin bir neçə gün gizlənməsi və az yeməsi normaldır. Onu zorla qucağa alma, gizləndiyi yerdən çıxarmağa çalışma.

1. Əvvəlcə pişiyi bir sakit otaqda yerləşdir: qablar, tualet və yataq orada olsun.
2. Tualeti yeməkdən uzaq, sakit küncdə saxla.
3. Satıcının verdiyi yemi davam etdir, yeni yemə bir neçə gün ərzində tədricən keç.
4. Pişik özü maraqlananda evin qalan hissəsini kəşf etməsinə imkan ver.
5. Evdə başqa heyvan varsa, onları dərhal üz-üzə qoyma: əvvəlcə qoxu ilə tanış et, görüşləri qısa və nəzarətli keçir.

Rejimə əməl et: yemləmə, oyun və təmizlik hər gün təxminən eyni vaxtda olanda pişik özünü daha təhlükəsiz hiss edir.

Pişiyi ilk həftə ərzində baytara göstər — sağlam görünsə belə. Baytar ümumi müayinə aparacaq, parazitləri yoxlayacaq, peyvənd və parazit müalicəsinin cədvəlini, qidalanmanı müəyyən edəcək. Ümumi yoxlama siyahısı üçün ev heyvanı alarkən sağlamlıq və sənəd yoxlaması yazısına bax.

• Peyvəndlər: adətən panleykopeniya, kalisivirus və herpesvirus infeksiyalarına qarşı kompleks peyvənd vurulur; quduzluq peyvəndi barədə də baytardan soruş. Cədvəli baytar müəyyən edir.
• Parazitlər: qurdlara, birə və gənələrə qarşı müalicə; dərmanı və dozanı yalnız baytar seçməlidir.
• Çip: pişik itərsə, tapılmasına kömək edir.
• Sterilizasiya: arzuolunmaz balaların qarşısını alır və bəzi davranış problemlərini azalda bilər; uyğun vaxtı baytarla danış.

Pişik ətyeyən heyvandır və rasionu bu ehtiyaca uyğun olmalıdır. Hazır yem seçirsənsə, pişiyin yaşına uyğun, tam rasion kimi nəzərdə tutulmuş yem götür; bala üçün bala yemi.

• Təzə su həmişə olsun; bəzi pişiklər axar suyu daha həvəslə içir.
• Yemi kəskin dəyişmə — keçidi bir neçə gün ərzində et.
• Porsiyanı yemin qablaşdırmasındakı tövsiyəyə və baytarın məsləhətinə görə təyin et, pişiyi kökəltmə.
• Süd vermə: bir çox yetkin pişik laktozanı yaxşı həzm etmir.
• Soğan, sarımsaq, şokolad, bişmiş sümük və duzlu süfrə yeməkləri vermə.

Pişik və uşaq yaxşı dost ola bilər, amma qaydaları böyüklər qoymalıdır. Uşağa izah et ki, pişik oyuncaq deyil: ağrıyanda və qorxanda cızır, dişləyir.

• Pişiyi quyruğundan, qulağından və ya boyun dərisindən tutub qaldırmaq olmaz.
• Yatan, yemək yeyən və ya gizlənən pişiyi narahat etmə.
• Pişik özü yaxınlaşsın; sığallamaq yumşaq və qısa olsun.
• Kiçik uşaqla pişiyin oyununa böyüklər nəzarət etsin.

Pişiyin uşaqlardan uzaqlaşa biləcəyi hündür, sakit yeri olsun. Pişiklə oynadıqdan və tualeti təmizlədikdən sonra əlləri yumaq gigiyena qaydasıdır. Ailədə hamilə qadın varsa, tualet qabının təmizlənməsi barədə həkimlə məsləhətləşmək tövsiyə olunur.