Kredit, yoxsa kart taksiti: fərqi nədir?

İstehlak krediti bankın sənə şəxsi ehtiyaclar üçün verdiyi borcdur. Müraciət edirsən, bank gəlirini və kredit tarixçəni qiymətləndirir, razı olsa, səninlə kredit müqaviləsi bağlayır. Pul nağd, karta və ya birbaşa satıcıya köçürülə bilər. Sonra borcu müqavilədəki qrafiklə, adətən aylıq hissələrlə qaytarırsan.

Kreditin qiyməti təkcə faizdən ibarət olmaya bilər: bəzən komissiya, sığorta və başqa xərclər də əlavə olunur. Ona görə yalnız illik faizə baxma. Bankdan kreditin bütün xərcləri daxil olmaqla real illik dəyərini — faktiki illik faiz dərəcəsini — və müddətin sonunda cəmi nə qədər ödəyəcəyini soruş.

Taksit kartı adətən bankın sənə kredit limiti ayırdığı kartdır. Kartı bir dəfə alırsan, sonra limit daxilində alış edib məbləği aylara bölürsən. Hər alış üçün yenidən müraciət etmək və sənəd toplamaq lazım olmur, amma kartın özünü almaq üçün bankın tələblərindən keçməlisən.

Taksitlə alanda bank məbləği kartının limitindən çıxır və onu seçdiyin aylara bölür; ödədikcə limit adətən yenidən açılır. Şərtlər bankdan və satış yerindən asılıdır: bəzi yerlərdə faizi satıcı öz üzərinə götürür, bəzi yerlərdə alıcı ödəyir. Ona görə «taksit» sözü avtomatik olaraq «faizsiz» demək deyil.

Sadə qayda belədir: konkret bir malı limit daxilində almaq üçün kart taksiti çox vaxt daha rahatdır. Böyük məbləğ, nağd pul və ya uzun müddət lazımdırsa, kredit daha uyğun ola bilər. Hər iki halda qərarı «ayda nə qədər ödəyəcəyəm» sualı ilə yox, «cəmi nə qədər ödəyəcəyəm» sualı ilə ver.

Borcun qiyməti bir neçə hissədən yarana bilər. Təklifləri müqayisə edəndə hər birini ayrıca soruş:

• Faiz — bankın borc verdiyinə görə aldığı haqq; müddət uzandıqca ödənilən faiz də artır.
• Komissiya — kreditin verilməsi, hesabın və ya kartın xidməti üçün birdəfəlik və ya dövri ödəniş.
• Xidmət haqqı — vasitəçinin, məsələn, satış platformasının ayrıca haqqı.
• Sığorta — bəzi kreditlərdə əlavə olunan xərc.
• Gecikmə cəriməsi və ya faizi — ödənişi vaxtında etməyəndə hesablanan əlavə məbləğ.

Bunların cəmi borcun sənə real qiymətidir. Aylıq ödəniş kiçik görünə bilər, amma müddəti uzatdıqca ümumi məbləğ böyüyür. Ona görə iki təklifi həmişə eyni müddət üçün, ümumi məbləğlə müqayisə et.

1. Ümumi məbləği hesabla. Aylıq ödənişi ayların sayına vur və malın qiyməti ilə müqayisə et — fərq borcun sənə qiymətidir.
2. Malın bazar qiymətini yoxla. Taksitlə alınacaq malın özü bahadırsa, faiz ona əlavə olunur. Oxşar malların qiymətini qiymət bələdçisində gör.
3. Büdcəni yoxla. Aylıq ödəniş məcburi xərclərindən sonra rahat ödəyə biləcəyin məbləği keçməsin; gözlənilməz xərclər üçün ehtiyat saxla.
4. Gecikmə şərtlərini öyrən. Gecikmənin neçəyə başa gəldiyini bankdan əvvəlcədən soruş.
5. Kredit tarixçəni qoru. Gecikmələr kredit tarixçəndə qeyd oluna və gələcəkdə kredit almağı çətinləşdirə bilər.
6. Müqaviləni oxu. Faiz, komissiya, sığorta və cərimə şərtləri yazılı olmalıdır; anlamadığın bəndi imzalamadan soruş.

alal.az kredit vermir. Satıcı elanında «Taksitlə satış»ı aktiv edəndə elanda «Taksitlə al» düyməsi çıxır. Sən müddəti seçirsən və taksit imkanı olan bank kartı ilə Epoint-in təhlükəsiz səhifəsində ödəyirsən. Taksiti kartını buraxan bank verir, aylıq hissələri də ona ödəyirsən.

Bu taksit faizsiz deyil: satış qiymətinə seçdiyin müddətin bank və ödəniş xərci, üstəlik platformanın xidmət haqqı əlavə olunur. Ümumi və aylıq məbləğ ödənişdən əvvəl ekranda görünür və sonradan dəyişmir. Cari faizlər Taksitlə al səhifəsində dərc olunur.

Fərqli olan pulun qorunmasıdır. Ödədiyin məbləğ satıcıya dərhal keçmir: malı əlinə alıb yoxlayandan sonra satıcıya 6 rəqəmli kod verirsən, satıcı pulunu yalnız bundan sonra alır. Kod 7 gün ərzində təsdiqlənməsə və ya satıcı satışdan imtina etsə, pul kartına tam qaytarılır. Addım-addım təlimat alıcılar üçün bələdçidədir.